Θέμα 7: Πώς μπορώ να ξεκινήσω συζήτηση με έναν/ μία έφηβο;

Οι έφηβοι/ες ενδέχεται να συμπεριφέρονται σαν να μην χρειάζονται ενθαρρυντικά λόγια ή έγκριση, αλλά εξακολουθούν να τα χρειάζονται, ιδίως από τους γονείς τους. Όταν ξεκινάτε συζητήσεις με τον/ την έφηβο/ η, χρησιμοποιήστε θετικές λέξεις προκειμένου να τον/ την παρακινήσετε και να τον/ την ενθαρρύνετε.

Η ιδιότητα του/ της εφήβου/ ης μπορεί να είναι συγκλονιστική. Υπάρχουν πάντα νέες προκλήσεις, στόχοι και καθήκοντα που πρέπει να ολοκληρωθούν. Σε περίπτωση που ο έφηβός σας αντιμετωπίζει προκλήσεις, χρησιμοποιήστε θετικές λέξεις για να τον υποστηρίξετε. Έτσι, θα τους βοηθήσετε να ξεπεράσουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και θα τους ενθαρρύνετε να εργάζονται σκληρά και να πιστεύουν στον εαυτό τους.

Γνωρίζατε ότι οι έφηβοι/ ες αρέσκονται να μοιράζονται; Θέλουν να μιλούν για την ημέρα τους και να μοιράζονται τα συναισθήματα και τις απόψεις τους για τα πράγματα, αλλά δεν αισθάνονται πάντα άνετα να το πράξουν. Προκειμένου να έχετε ουσιαστικές συζητήσεις, πρέπει να δημιουργήσετε έναν άνετο χώρο για τον/ την έφηβο/ ή σας.

Σε περίπτωση που θέλετε να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, δοκιμάστε να το κάνετε πρώτοι. Μπορείτε να μοιραστείτε τα συναισθήματά σας για ορισμένα θέματα ή απλά να τους πείτε για τη μέρα σας. Με αυτόν τον τρόπο θα τους επιτρέψετε να εκφραστούν και να νιώσουν άνετα μοιράζοντας τα συναισθήματά τους μαζί σας.

Σε περίπτωση που ο/ η έφηβός/ ή σας ξεκινά συζητήσεις και εκφράζει τα συναισθήματά του/ της, βεβαιωθείτε ότι τα επαληθεύετε. Μην ακυρώνετε τα συναισθήματά τους λέγοντας: «Αυτό θα ξεχαστεί μετά το λύκειο» ή «Δεν είναι κάτι σπουδαίο». Οτιδήποτε νιώθουν είναι σημαντικό γι’ αυτούς, συνεπώς πάντα να τους ακούτε και να τους κάνετε να νιώθουν ότι τα συναισθήματα τους είναι βάσιμα.

Δείχνοντας στον/ στην έφηβο/ η ότι ενδιαφέρεστε για αυτά που έχουν να πουν είναι σημαντικό όταν κάνετε ουσιαστικές συζητήσεις. Επιθυμείτε να ανοιχτούν και να είναι ειλικρινείς, οπότε όταν το κάνουν, ακούστε τους με προσοχή και δείξτε θετική εκτίμηση σε αυτά που σας λένε.

Για παράδειγμα, όταν ξεκινάτε συζητήσεις μαζί τους, αφιερώστε τους πάντα την αμέριστη προσοχή σας με βλεμματική επαφή και κουνώντας το κεφάλι σας καθώς ακούτε. Δείχνοντας ότι νοιάζεστε μέσω των πράξεών σας είναι εξίσου σημαντικό όπως ακριβώς και οι λέξεις σας.

Σε περίπτωση που ο/ η έφηβός/ ή σας μιλάει για ένα θέμα ή μια πρόκληση, δείξτε του ότι νοιάζεστε προσφέροντας να βοηθήσετε με οποιονδήποτε τρόπο. Προσφέροντας βοήθεια, τους επιτρέπετε να κάνουν ερωτήσεις ή να αντιμετωπίσουν τυχόν προβλήματα. Με τον τρόπο αυτό θα νιώσουν ότι υποστηρίζονται και θα τους δείξετε ότι ενδιαφέρεστε για τις απόψεις και τις προκλήσεις τους.

Σκεφτείτε πώς ήταν η ζωή σας όταν ήσασταν έφηβοι/ ες. Είχατε έναν γονέα που έκανε ουσιαστικές συζητήσεις μαζί σας και έβλεπε τα πράγματα από τη δική σας οπτική γωνία; Αν όχι, προσπαθήστε να δημιουργήσετε μια καλύτερη σχέση με τον/ την έφηβο/ η.

Συχνά οι έφηβοι/ ες πιστεύουν ότι οι γονείς τους δεν τους καταλαβαίνουν και δεν κατανοούν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Παρόλο που εσείς αντιμετωπίσατε προκλήσεις ως έφηβος/ η, κάθε γενιά είναι διαφορετική. Δεν θα γνωρίζετε τι περνάει ο/ η έφηβός σας μέχρι να επικοινωνήσει μαζί σας, αλλά είναι σημαντικό να βλέπετε τα πράγματα από τη δική του οπτική γωνία.

Πάντα να προσπαθείτε και να φαντάζεστε τι περνούν και πώς θα αντιδρούσατε εσείς αν ήσασταν στη θέση τους. Μόλις κατανοήσετε την οπτική τους γωνία, μπορείτε να επικοινωνήσετε θετικά και να οικοδομήσετε μια υγιή σχέση μαζί τους.

Οι έφηβοι/ ες δεν ξεκινούν εύκολα συζητήσεις επειδή αισθάνονται παρεξηγημένοι από τους γονείς τους. Παρόλο που προσπαθείτε να κάνετε ουσιαστικές συζητήσεις μαζί τους για τα δικά σας ενδιαφέροντα, προσπαθήστε να μιλήσετε για πράγματα που τους αρέσουν και γνωρίζετε ότι θα τους ενδιαφέρουν.

Σε περίπτωση που τους αρέσει να βλέπουν ταινίες, δοκιμάστε να μιλήσετε για τις τελευταίες ταινίες που είναι δημοφιλείς. Σε περίπτωση που ασχολούνται με τον αθλητισμό, προσπαθήστε να ξεκινήσετε μια συζήτηση για έναν αθλητικό αγώνα ή για οποιαδήποτε είδηση που σχετίζεται με τις ομάδες που υποστηρίζουν. Ενθαρρύνετέ τους να εξερευνήσουν τα ενδιαφέροντά τους.

Ο/ η έφηβός/ ή σας θα απολαμβάνει να ξεκινά συζητήσεις μαζί σας και να συζητά για τα ενδιαφέροντά του/ της. Με τον τρόπο αυτό θα σας βοηθήσει να οικοδομήσετε μια υγιή σχέση μαζί του/ της, όπου θα μπορείτε να έχετε διασκεδαστικές συζητήσεις και να μαθαίνετε τι τους αρέσει.

Είναι σημαντικό να αφιερώνετε χρόνο στον/ στην έφηβο/ η και να δείχνετε ότι νοιάζεστε. Περνώντας ποιοτικό χρόνο μαζί τους θα τους βοηθήσει να ανοιχτούν και να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Η έναρξη συζητήσεων μαζί τους θα είναι ευκολότερη όταν περνάτε χρόνο μαζί τους τακτικά.

Αναζητήστε δραστηριότητες όπου μπορείτε να περάσετε χρόνο μαζί και να συμμετέχετε σε συζητήσεις. Μπορείτε να τους ζητήσετε να επιλέξουν μια δραστηριότητα που τους αρέσει. Παραδείγματα δραστηριοτήτων αποτελούν το περπάτημα, η γυμναστική, το μαγείρεμα από κοινού, η πεζοπορία ή τα ψώνια.

Περνώντας ποιοτικό χρόνο μαζί τους και συμμετέχοντας στις δραστηριότητες που τους αρέσουν θα τους επιτρέψει να νιώσουν άνετα και χαλαρά μαζί σας. Αυτό συνεπάγεται ουσιαστικές συζητήσεις όπου θα νιώθουν αρκετά άνετα για να μοιραστούν πράγματα μαζί σας.

Οι έφηβοι/ ες έρχονται αντιμέτωποι με πολλές προκλήσεις και αισθάνονται πιεσμένοι καθώς μεγαλώνουν. Παρόλο που αισθάνονται πιεσμένοι, συνήθως παίρνουν τη σωστή απόφαση. Ωστόσο, αυτό που χρειάζονται είναι ένας γονιός που υποστηρίζει τις αποφάσεις τους και αποφεύγει την κριτική.

Σε περίπτωση που ο/ η έφηβός/ ή σας πράξει κάτι για το οποίο δεν συμφωνείτε, ξεκινήστε μια ουσιαστική συζήτηση μαζί του δηλώνοντας ότι νοιάζεστε και ότι θέλετε το καλύτερο γι’ αυτόν. Προσφέρετε τη βοήθειά σας και μην τους κρίνετε. Εάν αισθάνονται ότι τους υποστηρίζετε, θα ακούσουν τις συμβουλές σας και θα λάβουν καλύτερες αποφάσεις.

Είναι προτιμότερο να τους υποστηρίζετε χωρίς να τους υποδεικνύετε τι ακριβώς κάνουν λάθος. Εάν αισθάνονται ότι τους υποστηρίζετε, θα απευθύνονται με ευκολία σε εσάς για βοήθεια και θα δέχονται τις συμβουλές σας χωρίς να αισθάνονται ότι τους επικρίνετε.

Ξεκινώντας ουσιαστικές συζητήσεις που δεν μπορούν να απαντηθούν με ένα ναι ή ένα όχι, επιτρέπετε στον/ ην έφηβο/ η να ανοιχτεί και να επικοινωνήσει καλύτερα μαζί σας. Θέτοντας τους ερωτήσεις που εγείρουν σκέψεις, θα μάθετε περισσότερα για τις βαθύτερες σκέψεις και απόψεις τους.

Σε περίπτωση που θέσετε ερωτήσεις όπως: «Πώς είσαι;», το πιθανότερο είναι ότι θα απαντήσουν μονολεκτικά. Αντ’ αυτού, πείτε κάτι όπως «Πες μου για τη μέρα σου» ή «Πες μου για κάτι που σε ενδιαφέρει». Με αυτόν τον τρόπο θα τους κάνετε να συμμετέχουν στη συζήτηση και θα τους κρατήσετε απασχολημένους.

Κάνοντας ουσιαστικές ερωτήσεις, επιτρέπετε στον/ ην έφηβο/ η να αποκαλύψει τον καλύτερο εαυτό του. Επίσης, θα έχουν την ευκαιρία να ζητήσουν τη γνώμη και τη συμβουλή σας για ένα συγκεκριμένο θέμα που δεν θα είχαν συζητήσει μαζί σας αν δεν θέτατε τις εν λόγω ερωτήσεις. Οι ουσιαστικές αλληλεπιδράσεις ενθαρρύνουν τον αυτοαναστοχασμό για εσάς και τον/ την έφηβο/ ή σας και χτίζουν ισχυρότερες σχέσεις.

Συνήθως ορισμένοι γονείς προσπαθούν να διορθώσουν ένα πρόβλημα πριν το καταλάβουν. Όταν ξεκινάτε συζητήσεις με τον έφηβό σας, φροντίστε πάντα να τον ακούτε προσεκτικά και να του δίνετε συμβουλές μόνο αν το ζητήσει.

Ο/ η έφηβός/ ή σας πρέπει να νιώθει ότι τον ακούτε και να γνωρίζει ότι τον/ την αφουγκράζεστε χωρίς να τον/ την κρίνετε. Αφήστε τον/ την να εξηγήσει μια κατάσταση ή ένα πρόβλημα χωρίς να τον διακόψετε ή να προσπαθήσετε να «διορθώσετε» το πρόβλημα. Συχνά οι έφηβοι/ ες θα λύσουν ένα ζήτημα μόνοι τους και απλώς χρειάζονται κάποιον να τους ακούσει και να υποστηρίξει τις αποφάσεις τους.

Οι έφηβοι/ ες μπορεί να νιώθουν μεγάλη ανασφάλεια και δεν είναι πάντα έτοιμοι να μοιραστούν πράγματα. Μην περιμένετε από αυτούς να σας πουν τα πάντα, αλλά βεβαιωθείτε πάντα ότι γνωρίζουν πως μπορούν να απευθυνθούν σε εσάς για βοήθεια και συμβουλές.

Εάν ξεκινάτε συζητήσεις μαζί τους και παρατηρήσετε ότι είναι σιωπηλοί, μην κάνετε πολλές ερωτήσεις. Αντ’ αυτού, δώστε τους να καταλάβουν ότι νοιάζεστε και ότι μπορούν να σας μιλήσουν όταν είναι έτοιμοι. Είναι σημαντικό να τους δίνετε χώρο όταν χτίζετε μια ουσιαστική σχέση.