Θέμα 5: Πρώιμες προειδοποιητικές ενδείξεις ζητημάτων ψυχικής υγείας στους/ στις εφήβους/ ες
Η αναγνώριση των ενδείξεων δυσκολιών ψυχικής υγείας σε έναν/ μία έφηβο/ η μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας για την υποστήριξη και τους πόρους που χρειάζονται. Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι κάθε άτομο είναι μοναδικό και ότι δεν ισχύουν όλα τα σημάδια για κάθε έφηβο/ η. Ωστόσο, ακολουθούν ορισμένες κοινές ενδείξεις που μαρτυρούν ότι ένας/ μία έφηβος/ η ενδέχεται να αντιμετωπίζει προβλήματα ψυχικής υγείας:
- Επίμονη θλίψη ή ευερεθιστότητα:
Σε περίπτωση που ένας έφηβος/ η εμφανίζεται σταθερά λυπημένος, κακόκεφος ή εύκολα ευερέθιστος, αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη κατάθλιψης ή άγχους. - Απομάκρυνση από τις κοινωνικές δραστηριότητες:
Η αποφυγή των φίλων, της οικογένειας ή των δραστηριοτήτων που συνήθιζε να απολαμβάνει μπορεί να αποτελεί ένδειξη συναισθηματικής δυσφορίας. - Αλλαγές στις σχολικές επιδόσεις/ Μείωση των βαθμών: Η ξαφνική ή σημαντική πτώση των ακαδημαϊκών επιδόσεων μπορεί να υποδηλώνει ότι ο έφηβος/ η αγωνίζεται με την ψυχική του υγεία.
- Σωματικά συμπτώματα:
- Αλλαγές στην όρεξη ή το βάρος: Σημαντικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες ή το βάρος, είτε απώλεια είτε αύξηση, μπορεί να αποτελούν ένδειξη συναισθηματικής δυσφορίας.
- Διαταραχές του ύπνου: Η αϋπνία, ο υπερβολικός ύπνος ή άλλες διαταραχές του ύπνου μπορεί να σχετίζονται με ζητήματα ψυχικής υγείας.
- Δυσκολία συγκέντρωσης ή λήψης αποφάσεων:
Τα ζητήματα ψυχικής υγείας μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα ενός εφήβου να συγκεντρώνεται ή να λαμβάνει ακόμη και απλές αποφάσεις.
- Συναισθηματικά ξεσπάσματα ή ακραίες εναλλαγές διάθεσης/ Συχνός θυμός, ξεσπάσματα ή εναλλαγές της διάθεσης: Οι γρήγορες ή ακραίες αλλαγές στη διάθεση και τη συμπεριφορά μπορεί να σηματοδοτούν υποκείμενες συναισθηματικές προκλήσεις.
- Σωματικές παθήσεις χωρίς σαφή ιατρική αιτία/ Συχνοί πονοκέφαλοι ή στομαχόπονοι: Οι χρόνιες σωματικές διαταραχές χωρίς προφανή ιατρική αιτία μπορεί να σχετίζονται με το άγχος ή το στρες.
- Έλλειψη ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που απολάμβαναν προηγουμένως: Σε περίπτωση που ένας/ μία έφηβος/ η χάνει ξαφνικά το ενδιαφέρον του για χόμπι ή δραστηριότητες που κάποτε αγαπούσε, αυτό μπορεί να υποδηλώνει συναισθηματική δυσφορία.
- Αυτοτραυματισμός ή αυτοκτονικές σκέψεις/ Συμπεριφορές αυτοτραυματισμού: Ενδέχεται να περιλαμβάνει κοψίματα, εγκαύματα ή άλλες μορφές αυτοτραυματισμού.
- Εκφράσεις αυτοκτονικών σκέψεων ή προθέσεων: Σε περίπτωση που ένας έφηβος/ η δηλώνει ότι αισθάνεται απελπισμένος, ότι θέλει να πεθάνει ή ότι έχει κάποιο σχέδιο, είναι ζωτικής σημασίας να το λάβετε σοβαρά υπόψη σας και να αναζητήσετε αμέσως βοήθεια.
- Κατάχρηση εξαρτησιογόνων ουσιών ή ριψοκίνδυνες συμπεριφορές/ Συμμετοχή σε κατάχρηση εξαρτησιογόνων ουσιών: Η χρήση ναρκωτικών ουσιών ή αλκοόλ ως μηχανισμός αντιμετώπισης μπορεί να αποτελεί ένδειξη υποκείμενων ζητημάτων ψυχικής υγείας.
- Συμμετοχή σε επικίνδυνες συμπεριφορές: Ενεργώντας απερίσκεπτα χωρίς ιδιαίτερη μέριμνα για τις επιπτώσεις ενδέχεται να υποδηλώνει συναισθηματική δυσφορία.
- Απομόνωση και αποφυγή κοινωνικών αλληλεπιδράσεων: Σε περίπτωση που ένας/ μία έφηβος/ η απομονώνεται συστηματικά από τους/ τις συνομηλίκους/ ες και την οικογένεια, αυτό θα μπορούσε να αποτελεί ένδειξη συναισθηματικών αγώνων.