Θέμα 3: Διπολική διαταραχή

Η διπολική διαταραχή, η οποία παλαιότερα ήταν γνωστή ως «μανιοκατάθλιψη», αποτελεί μια κατάσταση ψυχικής διαταραχής, η οποία χαρακτηρίζεται από περιόδους χαμηλής (κλινική κατάθλιψη [βλ. ενότητα 2.2]) και υψηλής (έξαψη/μανία) ή μικτής διάθεσης που διαχωρίζονται από περιόδους φυσιολογικής διάθεσης. Οι εν λόγω ασυνήθιστες εναλλαγές στη διάθεση επηρεάζουν τη σκέψη, την ενέργεια, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές, έχοντας σοβαρές επιπτώσεις σε κάθε πτυχή της ζωής του ατόμου, ιδίως καθώς οι εναλλαγές της διάθεσης μπορεί να είναι απότομες, ακραίες, συχνές ή σπάνιες.

Η μανία και η υπομανία έχουν τα ίδια συμπτώματα, ωστόσο η μανία είναι πιο ακραία σε σημείο που μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων μανίας ή υψηλής φόρτισης, οι άνθρωποι έχουν υπερβολική ποσότητα ενέργειας, δεν μπορούν να κοιμηθούν, είναι ανήσυχοι σε σημείο που δεν μπορούν να μείνουν ακίνητοι. Σε ένα πλαίσιο σχολικής τάξης, οι μαθητές μπορεί να είναι υπερβολικά ομιλητικοί και να μιλούν γρήγορα, να ξεφεύγουν τακτικά από το θέμα, να δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν και να αποσπάται εύκολα η προσοχή τους. Η μανία μπορεί να οδηγήσει σε ριψοκίνδυνη ή επιβλαβή συμπεριφορά, καθώς βιώνουν το αίσθημα ότι είναι «ανίκητοι» ή ότι δεν έχουν καθόλου φόβους. Σε αυτό μπορεί να συμπεριλαμβάνονται υπερβολικές δαπάνες, τζόγος, συχνή σεξουαλική δραστηριότητα που δεν συνάδει με τον χαρακτήρα τους, ενώ μερικές φορές ενδέχεται να χρειαστεί να νοσηλευτούν για τη δική τους ασφάλεια.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια μιας περιόδου μανίας/υπομανίας, ένα άτομο μπορεί να είναι απίστευτα παραγωγικό, αυξάνοντας δραματικά το φόρτο εργασίας του ή αναλαμβάνοντας νέα έργα/εργασίες, αν και μπορεί επίσης να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί και να ενοχλεί τους άλλους. Ωστόσο, οι εν λόγω δραστηριότητες μπορεί να παραμείνουν ανολοκλήρωτες με την έναρξη μιας χαμηλής περιόδου, γεγονός που μπορεί επίσης να οδηγήσει σε στρες και/ή άγχος.

Η διπολική διαταραχή συνήθως διαγιγνώσκεται στην εφηβεία ή στις αρχές της νεαρής ηλικίας, αν και μπορεί να είναι δύσκολο σε μικρότερες ηλικίες, καθώς η συμπεριφορά τους μπορεί να ερμηνευθεί ως φυσιολογική παιδική ανάπτυξη ή ως αλλαγές στη διάθεση, π.χ. ξεσπάσματα, υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης ή «υπερκόπωση».