Θέμα 2: 7 τρόποι με τους οποίους οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά με PTSD
Η διαχείριση της διαταραχής μετατραυματικού στρες (PTSD) ενός/ μίας εφήβου/ ης μπορεί να είναι πολύ δύσκολη για όλους τους εμπλεκόμενους, όμως το γεγονός και μόνο ότι ανησυχείτε, αποτελεί ένα θετικό και ελπιδοφόρο πρώτο βήμα. Ας ρίξουμε μια ματιά στη PTSD των εφήβων – τα σημάδια και τα συμπτώματά της, τι την προκαλεί και ποιες θεραπευτικές επιλογές είναι διαθέσιμες.
7 ΤΡΟΠΟΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ PTSD
Η PTSD ορίζεται ως «ψυχιατρική διαταραχή που μπορεί να εμφανιστεί κατόπιν της εμπειρίας ή της μαρτυρίας ενός απειλητικού συμβάντος της ζωής.» Ο καλύτερος τρόπος με τον οποίο ένας γονέας μπορεί να βοηθήσει τον/ την έφηβο/η με PTSD -ή με οποιοδήποτε άλλο ψυχολογικό ζήτημα εν προκειμένω- είναι να συγκεντρώσει όσες περισσότερες πληροφορίες μπορεί για το ζήτημα και να προσπαθήσει να εφαρμόσει τις εν λόγω πληροφορίες στην καθημερινή του ζωή. Μόλις ένας γονέας αρχίζει να κατανοεί καλύτερα τα σημάδια, τα συμπτώματα και τις πιθανές αιτίες της PTSD, μπορεί να ξεκινήσει τη διαδικασία ανεύρεσης αντικειμενικών λύσεων.
Ένα από τα χαρακτηριστικά της PTSD είναι τα μελλοντικά γεγονότα που μπορεί να προκαλέσουν αναδρομές στο παρελθόν, κατά τις οποίες το θύμα αρχίζει να αισθάνεται σαν να βιώνει ξανά το αρχικό γεγονός. Το γεγονός αυτό μπορεί να είναι πολύ φοβιστικό, αν όχι τρομακτικό, για το θύμα, και όταν ένα τέτοιο επεισόδιο αρχίζει να συμβαίνει, ίσως φανεί πολύ χρήσιμο στους ανθρώπους γύρω τους να γνωρίζουν τι συμβαίνει, τι να περιμένουν και τι θα μπορούσαν να κάνουν για να βοηθήσουν.
Κατά τη διάρκεια μιας αναδρομής PTSD – ανάλογα με τη φύση της συγκεκριμένης αναδρομής – το θύμα ενδέχεται κυριολεκτικά να πιστεύει ότι η ζωή του απειλείται άμεσα, και αυτό ενδεχομένως να οδηγήσει σε αμυντική ή ακόμη και βίαιη συμπεριφορά προς τα αγαπημένα του πρόσωπα. Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου, η εγκατάλειψη ή η αποδέσμευση μπορεί να φαντάζει ως μια πιθανή επιλογή, αλλά παρόλο που δεν είναι εύκολο να είσαι γονιός ενός εφήβου με PTSD, είναι ακόμη πιο δύσκολο να είσαι έφηβος/ η με PTSD, και να έχεις την υπομονή να αντιληφθείς τον αγώνα που περνούν, μπορεί εντέλει να είναι αυτό που θα τους βοηθήσει να το ξεπεράσουν.
Μελέτες έχουν δείξει ότι έως και 15% των κοριτσιών και 6% των αγοριών θα βιώσουν κάποιο είδος PTSD κατά τη διάρκεια της ζωής τους, ωστόσο, από τη σκοπιά των ίδιων των θυμάτων, συχνά μπορεί να αισθάνονται εξαιρετικά αποξενωμένα από τους/ ις φίλους/ ες και την οικογένειά τους. Η PTSD δεν είναι μια κατάσταση που είναι εύκολο να αντιμετωπιστεί χωρίς την υποστήριξη των ανθρώπων γύρω τους, και μικρές υπενθυμίσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας ότι κάποιος είναι εκεί και νοιάζεται γι’ αυτούς μπορεί να τους βοηθήσει πολύ.
Υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία πιθανών θεραπευτικών επιλογών για τους εφήβους με PTSD και η επιλογή που ανταποκρίνεται καλύτερα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον/ την έφηβο/ η, το τραύμα και τους προσωπικούς του στόχους. Ουδέποτε θα μπορούσε να βλάψει η ενημέρωση σχετικά με τις δυνατότητες που ενδέχεται να έχει ένα άτομο, αλλά σίγουρα θα μπορούσε να βλάψει η διακοπή της διερεύνησης νέων δυνατοτήτων.
Πολλά επεισόδια PTSD πυροδοτούνται από ορισμένα γεγονότα, εικόνες, θεάματα και ήχους που θυμίζουν στο θύμα το αρχικό τραύμα που βίωσε. Κατανοώντας τις αιτίες που μπορεί να πυροδοτήσουν ένα επεισόδιο, οι γονείς μπορούν να τα αποτρέψουν ευκολότερα, μαθαίνοντας τα είδη των ερεθισμάτων και των καταστάσεων που πρέπει να αποφεύγονται.
Τελικά, το καλύτερο πράγμα που μπορεί να κάνει ένας γονιός για τον την έφηβο/η είναι να τον αγαπά και να τον υποστηρίζει άνευ όρων. Σίγουρα, ένας τέτοιος ευγενής στόχος ενδέχεται συχνά να λέγεται πιο εύκολα από ό,τι να πραγματοποιείται, αλλά αποτελεί, παρόλα αυτά, ένα σκοπό για τον οποίο πρέπει να αγωνιζόμαστε. Η παροχή ενός χώρου σε έναν/ μία έφηβο/ η, στον οποίο μπορεί να αισθάνεται ασφαλής, είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη και την ευημερία του, ενώ αν έχει βιώσει μια τραυματική εμπειρία, ενδέχεται να χρειάζεται επιπλέον φροντίδα.
ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ
Προσέξτε την αναπνοή σας, συντονιστείτε με την αίσθηση του αέρα που κινείται μέσα και έξω από το σώμα σας καθώς αναπνέετε. Νιώστε την κοιλιά σας να ανεβαίνει και να κατεβαίνει καθώς ο αέρας εισέρχεται και εξέρχεται από τα ρουθούνια σας. Δώστε προσοχή στην αλλαγή της θερμοκρασίας κατά την εισπνοή σε σχέση με την εκπνοή.
Ο στόχος δεν έγκειται στη διακοπή των σκέψεών σας, αλλά στη διευκόλυνση να γίνετε πιο εύκολα «μάρτυρες» των σκέψεων. Όταν έρχονται σκέψεις στο μυαλό σας, μην τις αγνοείτε ή τις καταπιέζετε. Απλά καταγράψτε αυτές τις σκέψεις, παραμείνετε ήρεμοι και χρησιμοποιήστε την αναπνοή σας ως άγκυρα. Φανταστείτε τις σκέψεις σας σαν σύννεφα που περνούν- παρακολουθήστε αυτές τις σκέψεις να αιωρούνται καθώς μετατοπίζονται και αλλάζουν. Επαναλάβετε αυτή τη διαδικασία όσο συχνά χρειάζεται, ενώ διαλογίζεστε.
Αν αντιληφθείτε ότι παρασύρεστε από τις σκέψεις σας -είτε από ανησυχία, φόβο, άγχος ή ελπίδα- παρατηρήστε που πήγαν οι σκέψεις σας, χωρίς να τις κρίνετε, και απλά επιστρέψτε στην αναπνοή σας. Μην είστε αυστηροί με τον εαυτό σας αν συμβεί αυτό- η πρακτική της επιστροφής στην αναπνοή σας και της επαναπροσέγγισης του παρόντος αποτελεί την πρακτική της ενσυνειδητότητας.
Αν δυσκολεύεστε να εξασκηθείτε μόνοι σας στον διαλογισμό της ενσυνειδητότητας, προτιμήστε να κατεβάσετε μια εφαρμογή (όπως το Calm ή το Headspace) που παρέχει δωρεάν διαλογισμούς και σας διδάσκει μια ποικιλία εργαλείων που θα σας βοηθήσουν να συγκεντρωθείτε κατά τη διάρκεια της ημέρας σας.
