Θέμα 2: Τύποι στιγματισμού
Υπάρχουν δύο τύποι στιγματισμού (Newport Academy, 2022):
- Κοινωνικός στιγματισμός / Δημόσιος στιγματισμός: Ο κοινωνικός στιγματισμός αναφέρεται σε αρνητικές στάσεις και συμπεριφορές διάκρισης που απευθύνονται σε άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας.
- Αντιληπτός στιγματισμός / αυτοστιγματισμός: Ο αυτοστιγματισμός ή εσωτερικευμένος στιγματισμός αναφέρεται σε αισθήματα ντροπής και αυτοενοχοποίησης που εσωτερικεύονται από τα άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας. Με άλλα λόγια, αναφέρεται στα συναισθήματα αρνητικής αυτοκριτικής ή αυτομίσους ενός ατόμου που απορρέουν από τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία αντιλαμβάνεται τα προβλήματα ψυχικής υγείας.
Όπως περιγράφεται από τον Garcez (2021, 34), ο δημόσιος στιγματισμός «[…] προκύπτει από τις ενέργειες μιας κοινωνίας που αποδέχεται την προκατάληψη εναντίον μιας ομάδας, ενώ ο εσωτερικευμένος στιγματισμός εμφανίζεται όταν τα μέλη της ομάδας αυτής αποδέχονται τις εν λόγω ενέργειες και στρέφουν την προκατάληψη εναντίον του εαυτού τους».
Όπως αναφέρουν οι Corrigan και Watson (2002) στο άρθρο τους, «οι στιγματισμοί σχετικά με τις ψυχικές ασθένειες φαίνεται να υιοθετούνται σε ευρεία κλίμακα από το ευρύ κοινό του Δυτικού κόσμου» και είναι λιγότερο εμφανείς σε άλλα μέρη του κόσμου. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι οι σωματικές ασθένειες δεν στιγματίζονται τόσο όσο οι ψυχικές ασθένειες, καθώς τις περισσότερες φορές θεωρείται ότι οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν ψυχικές ασθένειες έχουν τον απόλυτο έλεγχο της κατάστασής τους και έχουν προκαλέσει την εν λόγω κατάσταση στον ίδιο τους τον εαυτό. Γενικά, είναι εύκολο να παρακολουθήσει κανείς τους τρόπους με τους οποίους εφαρμόζεται ο δημόσιος στιγματισμός. Το ευρύ κοινό ενδέχεται να απέχει από τη στήριξη των ανθρώπων με προβλήματα ψυχικής υγείας, να τα αποφεύγει ή να τα απομονώνει ή, σε ακραία σενάρια, να εφαρμόζει καταναγκαστική θεραπεία.
Ο εσωτερικευμένος στιγματισμός, από την άλλη πλευρά, αποτελεί τη διαδικασία κατά την οποία τα άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας εσωτερικεύουν τις αρνητικές στάσεις και πεποιθήσεις, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική περιθωριοποίηση, επιδείνωση της ψυχικής κατάστασης και αυξανόμενη διστακτικότητα στη συζήτηση του προβλήματός τους.
